تعریف اسیدها و بازها :

تعریف اسیدها و بازها :

در جهان میلیون ها ماده شیمیایی وجود دارد که بعضی از آنها خاصیت اسیدی و بعضی دیگر خاصیت بازی دارند.
اولین بار در سال 1661 رابرت بویل خواص مشترک اسیدها و بازها را چنین خلاصه کرد :
­ـ اسید ها : مواد شیمیایی ترش مزه اند که دارای خاصیت خورندگی میباشند و در مقابل تغییرات (PH) واکنش داده و باعث تغییر رنگ شناساگرها میشوند .
ـ بازها : مواد شیمیایی با مزه گس و تلخ هستند که در مقابل تغییرات (PH) واکنش داده وباعث تغییر رنگ شناساگر میشوند.
واکنش اسیدها با بازها یک واکنش شیمیایی است ، این واکنش را “خنثی شدن“می گویند که نمک وگاز هیدروژن تولید میکند.
رابرت بویل در همان سال تعریفی برای مواد قلیایی ارائه داد و آنها را باز هایی که در آب حل می شوند معرفی کرد.
در سال 1787 و 1789 آنتون لاووازیه در کنار نوشتن دو کتاب در زمینه شیمی قواعدی برای نام گذاری اسیدها ارائه کرد مثلاسولفوریک اسید را جایگزین روغن زاج کرد .
آنتون لاووازیه عنصر اصلی تمام اسیدها را اکسیژن میدانست . در سال 1810 همفری دیوی شیمیدان بریتانیایی که با کتاب های لاووازیه به شیمی علاقه مند شده بود با کشف یک اسید قوی که از هیدروژن وکلر ساخته شده است (که بعدها هیدروکلریک اسید نامیده شد) این تعریف که همه اسیدها دارای اکسیژن هست را رد کرد .تا سال 1830 اسید های دیگری مانند HC، HI، HBr، HF،H2S کشف شدند که در عنصر اکسیژن در ساختار آنها وجود نداشت .

 

نظریه های مختلف اسیدها و بازها :

1.نظریه لی بیگ :

در سال 1838 لی بیگ اسیدها را مواد شیمیایی که در ساختار خود دارای هیدروژن یا هیدروژن هایی هستند که در واکنش با فلزها جایگزین یون فلز میشوند معرفی کرد .

2.نظریه آرنیوس :

در سال 1887  سوانت آرنیوس اسید را ماده شیمیایی که در آب یون +H و باز را ماده شیمیایی است که در آب یون OH آزاد میکند معرفی کرد .

3.نظریه لوری ـ برونستد :

تعریف آرنیوس فقط به مواد شیمیایی که در آب قابل حل بودند محدود میشد. در سال 1923 لوری ـ برونستد تعریف کامل تری از اسیدها و بازها ارائه دادند . طبق نظریه لوری ـ برونستد اسیدها مواد شیمیایی هستند که یک پروتون (یون +H) از دست میدهند و باز مواد شیمیایی هستند که یک پروتون (یون +H) میگیرند . به عنوان مثال در واکنش آب با هیدروکلریک اسید ، آب یک پروتون از HCl میگیرد پس HCl اسید وآب به عنوان باز عمل میکند.

4.نظریه لوئیس :

گیلبرت لوئیس دانشمند مشهور آمریکایی در سال 1923 تعریف جامع و کاملی که تا امروزه مورد قبول است ارائه کرد . طبق تعریف لوئیس مولکولی که بتواند جفت الکترون غیر پیوندی از مولکول دیگری دریافت کند اسید و مولکول دهنده جفت الکترون غیر پیوندی باز میباشد.

ویژگی و خواص اسیدها وبازها :

ـ ویژگی اسیدها :

  1. دارای خاصیت خورندگی هستند .
  2. ترش مزه اند .
  3. خاصیت تغییر رنگ شناساگرها در مقابل تغییرات PH .
  4. در واکنش با فلزات یون Hجایگزین یون فلزی میشود .
  5. برخی اسیدها سمی و برخی به عنوان خوراکی استفاده میشوند .
  6. با باز ها واکنش میدهند وتولید نمک میکنند .
  7. PH اسید ها کمتر از 7 است .

ـ ویژگی بازها :

  1. باز ها مزه تلخ و تندی دارند .
  2. در تماس با دست لزج و حالتی مانند صابون دارند .
  3. خاصیت تغییر رنگ شناساگرها در مقابل تغییرات PH .
  4. در ترکیب خود دارای هیدروکسیل (OH) میباشند .
  5. هنگام حل شدن با آب یون هیدرونیوم (+H3O) آزاد میکنند .
  1. PH بازها بیشتر از 7 است.

 

قیمت مواد شیمیایی اسیدی :

اسیدها باتوجه به قدرت تفکیکی که دارند به دوگروه قوی و ضعیف تقسیم میشوند که هر کدام دارای قیمت هایی هستند :
به عنوان مثال به ترتیب قوی ترین اسیدها شامل :
HClO4>HI>HBr>HCl>H2SO4>HNO3
قیمت این اسیدها بر اساس قیمت گذاری شرکت سیگما ـ آلدریچ و شرکت مرک به ترتیب زیر است :
HBr> HClO4> HBr> H2SO4> HCl> HNO3
قیمت هر اسید بر اساس مقدار و درصد خلوص بستگی دارد که 50 میلی لیتر HBr نسبت به همان مقدار از اسید دیگر ارزش بیشتری دارد.
قیمت گذاری شرکت سیگما ـ آلدریچ و مرک در مورد قیمت باز ها هم همینطور است یعنی به درجه خلوص و مقدار باز بستگی دارد .

انواع اسیدها :

ـ اسیدهای معدنی :

اسید های معدنی از ترکیب بعضی عناصر باهیدروژن بوجود می آیند . اسیدهای معدنی شیمیایی و صنعتی هستند که در آزمایشگاهای شیمی استفاده میشوند و نمیتوان آنها را لمس کرد یا بو کشید .
اسید های معدنی قوی جز مواد شیمیایی پرفروشی هستند که بطور عمده در آزمایشگاهای شیمی استفاده میشوند . به عنوان مثال :
  • هیدروکلریک اسید (جوهر نمک)
  • سولفوریک اسید (جوهرگوگرد)
  • نیتریک اسید (جوهر شوره)
  • هیدروبرومیک اسید
  • هیدرو یدیک اسید

ـ اسیدهای آلی :

اسیدهای آلی توسط موجودات زنده ساخته میشوند . این اسیدها بطوری کلی ضعیف اند ، در تماس بادست و صورت آسیب چندانی وارد نمیکنند و بیشترخوراکی هستند . به عنوان مثال :
  • استیک اسید (در سرکه)
  • سیتریک اسید (در مرکبات)
  • فرمیک اسید (در غوره انگور)
  • لاکتیک اسید (در میوه های قرمز و ماست ترش)
  • تارتاریک اسید (درانگور)

انواع باز ها :

بازها نوع خاصی ندارند و مهمترین آنها عبارتند از :
  • سدیم هیدروکسید
  • آمونیوم هیدروکسید
  • کلسیم هیدروکسید
  • پتاسیم هیدروکسید
  • باریم هیدروکسید
  • لیتیم هیدروکسید

سفیر آزما کیان برند اول فروش مواد شیمیایی و آزمایشگاهی در ایران می باشد.

با تشکر مجله دانش شیمی و تیم پایان نامه من