معرفی شیمی دارویی :

معرفی رشته شیمی دارویی :

رشته شیمی دارای دو بخش علم شیمی و صنایع شیمی است که علم شیمی به عنوان یکی از علوم پایه بنیان اصلی علوم دیگر مانند پزشکی، بیوشیمی ، بیولوژی، دندانپزشکی، داروسازی، بیوتکنولوژی و رشته های دیگر مهندسی است. اما صنایع شیمیایی عبارتند از صنایعی که در آن ها واکنش شیمیایی رخ میدهد یعنی واکنشگرها با هم واکنش میدهند و فرآورده هایی میسازند که خواص آنها تا حدودی با مواد اولیه متفاوت است.

شیمی دارویی (Medicinal Chemistry )، گستره ای از علوم دارویی است که با استفاده از اصول شیمی و زیست شناسی و همچنین ترکیبات مواد شیمیایی راه حل هایی که منجر به ایجاد واکنش و تولید داروی جدید برای درمان بیماری میشود، ارائه میدهد.شیمی دارویی از دانش های پایه در داروسازی به شمار میرود و بخش اعظمی از داروها از مطالعات در این زمینه حاصل میشود.

هدف از ایجاد این رشته تربیت کارشناسانی است که ضمن داشتن توانایی های مشترک با سایر رشته های  شیمی بتوانند به طور موثرتر و تخصصی تر به عنوان کارشناس در صنایع مرتبط با تولید مواد اولیه شیمیایی ، دارویی و یا موسسات آموزشی و تحقیقاتی حوزه های مربوط به شیمی زیستی از جمله داروسازی فعال باشند.

تاریخچه پیدایش شیمی دارویی :

اولین دارو ها منشاء طبیعی داشته اند و برای درمان بیماری های عفونی از گیاهان استخراج میشدند. چینی ها، هندی ها و اقوام نواحی مدیترانه اولین کسانی بودند که با خاصیت درمانی برخی گیاهان و مواد معدنی آشنا بودند. به عنوان مثال چینی ها برای درمان مالاریا از گیاه چانگشان (Changshan) استفاده میکردند که امروزه ثابت شده که این گیاه حاوی آلکوئیدهایی نظیر فبریفوگین است.

تاریخ معرفی شیمی دارویی به عنوان علم اولین فارماکوپه در قرن 16 و قرن های بعد منتشر و در آن گنجینه عوامل دارویی سرشار از داروهای جدید با منشاء گیاهی و معدنی معرفی شد.  در اواخر قرن 19 پائول ارلیش (Paul Ehrlich) زیست شناس آلمانی و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی که او را پدر علم شیمی درمانی جدید میدانند با کشف ترکیبات شیمیایی که در برابر عوامل عفونی سمیت خاصی از خود نشان میدهند باعث تحول عظیمی در زمینه شیمی دارویی شد. در همین دوران هرمان امیل فیشر (Hermann Emil Fischer) شیمیدان آلمانی و برنده جایزه نوبل شیمی نظریه قفل و کلید را که یک تغییر منطقی برای مکانیسم عمل داروها بود ارائه داد. تحقیقات بعدی پائول ارلیش و همکارانش، منجر به کشف تعداد زیادی از عوامل شیمی درمانی جدید شد که مهمترین آنها آنتی بیوتیک ها و سولفامیدها بودند.

 

معرفی رشته شیمی دارویی | گرایش های شیمی دارویی

 

صنایع دارویی به دو بخش تقسیم میشود :

ـ صنایع تولید مواد اولیه دارویی (Active Pharmaceutical Ingredient):

این صنعت در حقیقت جزء صنایع شیمیایی محسوب میشود که محصول نهایی آن، مواد اولیه شیمیایی موثربرای دارو نهایی میباشد.

ـ صنایع Finished Dosage :

در این صنعت مواد دارویی و شیمیایی فرمولاسیون شده و به شکل دارو نهایی به صورت قرص، شربت،َ ویال، تزریقی و…بسته بندی میشوند.

شکل انواع داروها :

بسیاری از داروها حاوی مواد شیمیایی مانند اسیدها و بازهای آلی میباشند که این ترکیبات شیمیایی در داروسازی و پزشکی باید به شکل نمک باشند .

دارو ها هم بصورت طبیعی از گیاهان که خاصیت درمانی دارند تامین میشود و هم ازترکیبات شیمیایی و مواد شیمیایی در آزمایشگاه ها و داروخانه ها ساخته میشوند.

کاربرد داروها :

  1. تامین مواد مورد نیاز بدن مانند ویتامین ها.
  2. سم زدایی مثل پادزهرها.
  3. مهار موقتی یک عملکرد طبیعی مانند بیهوش کننده ها.
  4. پیشگیری از عفونت ها مثل سرم ها و واکسن ها.
  5. تصحیح اعمالی که دچار اختلال شده اند.

اساس طبقه بندی داروها :

  1. ساختمان شیمیایی
  2. مصارف درمانی
  3. اثرفارماکولوژی
  4. ساختمان شیمیایی درمانی، تشریحی
  5. مکانیسم عمل در سلول ها

گرایش های شیمی دارویی :

1. شیمی معدنی دارویی :

درشیمی معدنی دارویی از ترکیبات شیمیایی فلزی به منظور درمان بیماری استفاده میشود.

2. شیمی فیزیک دارویی :

این شاخه از شیمی دارویی به منظور بررسی و مطالعه خواص فارماکودینامیکی و فارماکوکنیتیکی می پردازد.

3. زیست شیمی دارویی :

در زیست شناسی شیمی در خصوص برهم کنش های شیمیایی بین سیستم زیستی و دارویی مطالعه و تحقیق صورت میگیردو

4. شیمی آلی دارویی :

این شاخه مرتبط به بخش سنتز داروهای آلی است.

5. شیمی سرطان :

زیر شاخه شیمی دارویی که برای رسیدن به دارویی ضد سرطان تلاش میکند.

کاربرد شیمی دارویی در صنعت :

ـ در صنایع داروسازی

ـ در صنایع غذایی

ـ در پزشکی

ـ در حفظ و نگهداری محیط زیست

ـ در صنایع مواد شیمیایی

 

 

سفیر آزما کیان برند اول فروش مواد شیمیایی و آزمایشگاهی در ایران می باشد.

با تشکر مجله دانش شیمی و تیم پایان نامه من